Statistieken

Artikelen bekeken hits
989403

Home

Terugkeer van de zomergasten (2017-3)

Bruine Kiekendief

Winterwaarnemingen van de bruine kiekendief in onze regio zijn bijzonder. Vanaf half maart kunnen we de eerste doortrekkers en broedvogels verwachten, dus deze week zal deze soort zich wel aankondigen.

De bruine kiekendief broedt in Nederland overwegend in moerassen. Ze jagen over de wijde omgeving van het nest. Tal van factoren maken dat de soort ten opzichte van de jaren negentig van de vorige eeuw afneemt. In 2010 werd de landelijke populatie op 1150-1250 broedparen geschat.

De vliegwijze met een in V gehouden vleugels kenmerkt de kiekendieven, evenals de lange vleugels en staart. Mannetje bruine kiekendief is driekleurig (strogele kop, bruin lichaam, grijze staart) en heeft zwarte vleugelpunten. Het vrouwtje is donkerbruin en de kop is  roomkleurige kop evenals de vleugelboeg.

 

Oeverzwaluw

De winterkwartieren van de oeverzwaluwen bevinden zich in de Sahel. Vanaf de laatste decade van maart weten ze, meestal als eerste zwaluwsoort, ons land te bereiken. Een goede plaats voor de eerste binnenkomers is de kuststrook, waar ze met name tijdens sombere dagen boven de binnenwateren foerageren.

Oeverzwaluwen broeden in kolonies in zandige oevers. Doordat in Nederland op vele plaatsen dit dynamische landschap verdwenen is, zijn er tegenwoordig kunstmatige wanden voor de oeverzwaluwen aangebracht, waar ze gretig gebruik van maken. De soort doet het dan ook weer goed in ons land.

 
oeverzwaluw, foto Otte Zijlstra

De oeverzwaluw is te herkennen aan de bruine bovenzijde en de witte onderzijde met een bruine borstband.

Zwarte Roodstaart

Gewoonlijk arriveert de zwarte roodstaart rond half maart, soms wordt een winterwaarneming gedaan. De eerste meldingen kunnen uit een scala van habitatten komen; van polders tot bebouwing en van natuurgebieden tot bollenvelden.

Deze oorspronkelijke rotsvogel heeft zich goed aangepast aan het stedelijk gebied en broedt voornamelijk in holtes van stenige omgevingen van industriegebieden en nieuwbouwwijken.

In het najaar trekken Nederlandse broedvogels naar het Iberisch Schiereiland, Marokko en Algerije, dus niet zo heel ver.

 
zwarte roodstaart, foto Otte Zijlstra

Door het donkergrijze overkomen is het mannetje goed herkenbaar. Het vrouwtje is onopvallend grijsbruin en lijkt wel op het lichter gekleurde vrouwtje gekraagde roodstaart. Beide seksen hebben een roodbruine staart.

Tapuit

Deze in Tropisch Afrika overwinterende soort arriveert over het algemeen in de tweede helft maart, eerdere en latere aankomsten zijn beslist geen uitzondering. De tapuit broedt vooral in het open duin en heidevelden, tijdens de trek echter zijn vroege exemplaren ook in de polder te vinden.

Door het sterk afnemend aantal broedparen (van ca. 2500 paren begin jaren 70 naar 230-270 paren in 2014) is de tapuit op de Nederlandse Rode Lijst beland. Onze regio neemt daarbij een belangrijke plaats in met 55 paren in de Pettemer- en Noordduinen in 2011 (bron: SOVON-rapport Broedvogels in Nederland 2011).


tapuit, foto Otte Zijlstra 

Kenmerkend voor de tapuit is het zwarte T-patroon op de staart op een witte basis. De kop en rug van het mannetje is grijs. Het Zorro zwarte masker met witte wenkbrauwstreep zijn ook mooie herkenningspunten. Vrouwtjes hebben grijsbruine bovendelen en beige onderdelen.

Fitis

Fitissen brengen de winter ten zuiden van de Sahara door. Tegen eind maart keren de eerste exemplaren terug in onze regio. Ze broeden bijna op alle denkbare plekken waar maar bosschages met een struiklaag aanwezig zijn. Wellicht is dat de reden dat het een van de meest verspreide broedvogels van Nederland is.

fitis, foto Otte Zijlstra

Qua uiterlijk is verwarring met de tjiftjaf snel gemaakt. Het gaat om subtiele verschillen in kleur en tekening. De pootkleur kan de oplossing geven. De fitis heeft veelal lichte poten, terwijl die van de tjiftjaf donker zijn. De zang is totaal verschillend.  Waar de tjiftjaf een tweetonige zang laat horen, maakt de fitis een lang aflopend riedeltje.

tekst: Mary Markx

foto's: Otte Zijlstra